۴/۵میلیون کشته در زلزله تهران

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور گفت: دعا کنید در تهران زلزله نیاید. برای زلزله بالای ۷ ریشتری مشکل قبر هم داریم. آمادگی تهران فقط ۱۸ درصد است!

 ۴/۵میلیون کشته در زلزله تهران

فاجعه ۳ قرن اخیر با زلزله ۷/۳ ریشتری در تهران / پیش‌بینی ۴/۵میلیون کشته 

ستاد نمونه کشور در مهندسی سازه و زلزله معتقد است براساس برخی پیش‌بینی‌های زلزله بالای ۷ ریشتر در تهران می‌تواند تا ۴/۵ میلیون کشته در پی داشته باشد. هشدار سریع یعنی اینکه زلزله می‌آید و با هشدار همه در می‌رویم ولی ما هیچ اقدامی پس از هشدار سریع نداریم.

هشدار زلزله دوباره در تهران به صدا درآمده است؛ رضا کرمی رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در نشست بررسی آخرین وضعیت شهر تهران در برابر حوادث احتمالی گفت: «گسل مشا فعال شده و لازم است بدانیم پتانسیل لرزه‌ خیزی تهران به چه شکل است.» 

در همان جلسه‌، رئیس سازمان مدیریت بحران کشور هم گفت: «اگر زلزله‌ای بالای ۷ ریشتر در تهران رخ دهد، ۲ میلیون نفر تحت تأثیر مستقیم آن قرار می‌گیرند.»

نجار همچنین گفت: «دعا کنید در تهران زلزله نیاید! بر اساس گزارشی که دوستان اعلام کردند، آمادگی تهران برای مقابله با زلزله با وجود همه اقدامات ۱۸.۸ درصد است.»

هرچند که دکتر مهدی زارع، عضو هیات‌علمی و استاد پژوهشکده زلزله ‌شناسی می‌گوید: «مساله مورد توجه در مورد گسل مشا و خطر زلزله‌ای که تهران را تهدید می‌کند، مربوط به بخش فعال آن نیست؛ بخشی از این گسل تاکنون هیچ داده‌ لرزه‌نگاری نداشته و همین خطرناک است.»

همه گسل‌ها فعال هستند؛ برخی فعال‌تر

اما به هرحال متهم زلزله هر گسلی باشد، تهران با یک خطر لحظه‌ای مواجه است؛ ویرانی وعده داده شده در صورت زلزله بالای ۷ ریشتر. دکتر فریبرز ناطقی ‌الهی استاد نمونه کشور در مهندسی سازه، زلزله و مدیریت بحران و بنیانگذار مقاوم‌سازی و مدیریت بحران کشور درباره خطر زلزله‌های بزرگ برای پایتخت به همشهری‌آنلاین می‌کوید: «فعالیت یک گسل از نظر زلزله‌شناسی تعریف خاصی دارد، می‌توانیم بگوییم تمام گسل‌های دنیا فعال هستند. وقتی این فعالیت از محدوده‌ خاصی خارج می‌شود، شاید با ادبیات امروز بتوان گفت فعال‌تر شده است.»

رضا کرمی

وی در واکنش به تیتری که برخی رسانه‌ها به عنوان برآورد جلسه مدیریت بحران شهرداری تهران درباره فعال شدن «گسل مشا»، چنین می‌گوید: گسل مشا، گسل شمال و گسل فیروزکوه کلا در تمام سالیان فعال بوده‌اند. سال‌هاست که داریم گسل مشا را رصد می‌کنیم و این گسل همیشه جُنبا بوده اما در ۲ ماه و حتی یک سال گذشته فعالیت آن بیشتر شده است.

این می‌تواند به دلیل تحولات داخلی در لایه‌های زمین باشد اما اینکه گسل - به لفظ امروز - فعال شده و هر لحظه ممکن است یک زلزله بزرگ را پدید بیاورد، مردود است و چنین چیزی را نداریم. البته چون تعداد زلزله‌ ها و خُردزلزله‌ها زیاد است، به این نیاز وجود دارد که به صورت دقیق‌تر مانیتور شود.

دکتر ناطقی‌الهی درباره تهدید تهران توسط بخش میانی گسل مشا و نه بخش شرقی آن که اکنون با خردلرزه‌هایش تهران هرچند وقت یک‌بار می‌لرزد، گفت: کل علم مهندسی زلزله‌ و زلزله‌شناسی بر «اگر» استوار است. این اگری که امروز درباره قسمت میانی گسل مشا می‌گوییم همان اگری است که ۱۰ سال و ۳۰ قبل هم می‌گفتیم، ممکن است ۱۵ سال دیگر هم بگوییم.

فعالیت‌های لحظه‌ای بخش شرقی هم به آن صورت نیست که ما با یک اگر آن را ارتباط بدهیم با یک حادثه وحشتناک و گسترده مثل فیلم‌های هالیوودی. 

در انتظار فاجعه سه قرن اخیر

این استاد مهندسی سازه ادامه می‌دهد: اما نکته بسیار حائز اهمیت برای همه کسانی که در این حوزه کار می‌کنند، فعال بودن گسل‌های اطراف تهران است. این فعالیت روزی به یک زلزله بزرگ منجر خواهد شد. اینکه این زلزله کِی خواهد بود، هیچ‌کس در دنیا تا به حال نتوانسته است بگوید. اما من بارها گفته‌ام اگر زلزله محتمل ۷/۳ ریشتری تهران رخ بدهد، فاجعه‌ ۳ قرن اخیر خواهد بود.

با توجه به مستحدثات (ساختمان‌های) ضعیف و تمرکز انسانی که ما در شهر تهران داریم و آسیب‌پذیری بسیار بالایی که در ساختمان‌هایی هست، یک فاجعه بزرگ انسانی خواهیم داشت؛ بعضی مطالعات ۴/۵ میلیون کشته را هم پیش‌بینی کرده‌اند. 

ناطقی الهی می‌گوید: اما اینها براساس همان «اگر» است. بهترین کار این است که به جای منتظر زلزله‌ای بودن که هیچ‌کس نمی‌داند کِی رخ می‌دهد، مدیران پایتخت برنامه‌ریزی منطقی برای مدیریت آسیب‌ها و بحران در سطح کلانشهر تهران انجام دهند. 

این استاد مهندسی سازه درباره سیستم هشدار سریعی که چند روز پیش در جلسه مدیریت بحران شهرداری تهران برای کاهش خسارت‌های زلزله درباره آن صحبت شد، می‌گوید: همه فکر می‌کنند هشدار سریع یعنی اینکه زلزله می‌آید و با هشدار همه در می‌رویم ولی ما هیچ اقدامی پس از هشدار سریع نداریم. هشدار سریع این است که ما سنسورهایی را برای زلزله کار می‌گذاریم.

اگر آن سنسورها درست عمل کنند و اتفاقی نیفتد - مثلا برق نرود - و موج‌های زلزله مطابق آن چیزی باشد که ما در کامپیوترهایمان تعریف کرده‌ایم، ممکن است چند ثانیه قبل اخطاری بدهد که به درد هیچ‌کس هم نمی‌خورد.

به عقیده دکتر ناطقی الهی این سیستم هشدار سریع باید به نقاط حساس مثلا سیستم برق یا گاز کشور وصل باشد و به طور اتوماتیک و سریع آنها را قطع کند و این الان محقق نشده است: اگر از دیروز براساس مستنداتی که در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور انجام شده است شروع به برنامه‌ریزی کرده بودیم، شاید ما ۱۰ تا ۱۵ سال دیگر به یک ایمنی حداقلی یا نسبی می‌رسیدیم.

این همان کاری است که مکزیک پس از زلزله ۱۹۸۵ مکزیکوسیتی انجام داد. آنها بعد از این زلزله همه برنامه‌ریزی‌هایشان را زیر و رو کردند. ما نیز در حوالی همان سال‌ها زلزله رودبار و منجیل را داشتیم اما عملا هیچ کاری انجام ندادیم. 

استاد نمونه کشور در مهندسی سازه و زلزله می‌گوید: این در حالی است که دانش فنی ما در مورد زلزله صد برابر ۳۰ سال قبل است. 

برای زلزله بالای ۷ ریشتری مشکل قبر هم داریم

اسماعیل نجار اظهار کرد: بعد از زلزله دماوند و فیروزکوه، جلسه‌ مفصلی با حضور کارشناسان موسسه ژئوفیزیک تشکیل دادیم تا رفتار مردم در ارتباط این زلزله و گسل‌ها را بررسی کنیم. همچنین پس از پایان هر زلزله و زلزله اخیر، گزارشی از مؤسسه ژئوفیزیک تهیه می‌شود که در پایان این گزارش مسئولان مربوطه در این موسسه یادآوری می‌کنند که زلزله خبر نمی‌کند و همواره باید آماده باشیم.

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور ادامه داد: بر اساس گزارشی که دوستان اعلام کردند آمادگی تهران برای مقابله با زلزله با وجود همه اقدامات ۱۸.۸ درصد است همچنین این سؤال مطرح می‌شود در صورتی که زلزله در تهران اتفاق بیفتد، آیا نیروهای امدادی و اورژانسی می‌توانند از مسیرها و خیابان‌های شهر تهران به محل‌های حادثه برسند یا خیر که کار بسیار سخت و پیچیده‌ای است.

نجار خاطرنشان کرد: همچنین تعدادی از استان‌های کشور، استان معین تهران در زلزله هستند و بر همین اساس باید جلسات فعالتری برای هماهنگی با این استان‌ها برگزار شود علاوه بر اینکه تعدادی از مناطق تهران، معین استان‌های مختلف در کشور هستند. به عنوان مثال در زلزله بم، دو منطقه تهران حضور مؤثری را داشتند و در خوزستان نیز حضور فعال و اثرگذاری را در بخش بازسازی داشتند و انتظار این است برای هماهنگی بیشتر جلسات منظم و مؤثری با استان‌های معین برگزار شود.

وی با بیان اینکه بنده همواره اعلام کردم دعا کنید در تهران زلزله نیاید، گفت: بعضاً این حرف بنده مورد تمسخر قرار گرفته و حتی یکی از رسانه‌ها، آرم روی لباس بنده را تغییر داده و دو دست به نشانه دعا بر روی لباس بنده طراحی کرد اما بنده باز هم عرض می‌کنم که باید دعا کنیم که در تهران زلزله نیاید!

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور تصریح کرد: رفتار مردم در برابر زلزله ملارد علی‌رغم همه اقدامات و آموزش‌ها، خیلی مناسب نبود و تهرانی‌ها غافلگیر شدند همچنان تردد در آن مقطع در شهر تهران بسیار سخت و دشوار بود لذا همواره باید آمادگی لازم را در این مواقع داشته باشیم.

نجار همچنین با اشاره به اینکه چنانچه زلزله بالای ۷ ریشتری در تهران بیاید شرایط سخت و دشواری را در پی خواهیم داشت، گفت: بنابر اعلام سازمان مسئولان بهشت زهرا (س) تعداد قبور حدود ۲۵ هزار قبر پیش‌بینی شده است اما کافی نیست.

وی افزود: یکی از موضوعاتی که به‌صورت جدی پیگیری شده، مسئله پدهای بالگرد در تهران است که این مسئله مصوب و مشخص شده و جاهایی که امکان فرود بالگردها وجود دارد نیز تعیین شده است و از ظرفیت‌های نیروهای نظامی نیز استفاده خواهیم کرد.

رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به باند دوشان‌تپه گفت: در این زمینه از مسئولان نیروی هوایی خواستیم که این باند را حفظ کنند همچنین باند قلعه‌مرغی و فرودگاه مهرآباد نیز برای شرایط بحران و انتقال مجروحان به این محدوده‌ها و در نهایت انتقال آنها به سایر استان‌ها نیز مسئله‌ای است که پیگیری شده است.

نجار همچنین به مسئولیت جدید شهردار تهران و فرماندهی ستاد پیشگیری، هماهنگی در کلانشهر تهران گفت: این مسئولیت سنگینی است و امیدواریم پیش‌نویسی نیز از سوی شهرداری تهران در این ارتباط فراهم شود تا در جلسات آن را به تصویب برسانیم.

ارسال نظر

یادداشت

روی خط رسانه

آخرین اخبار

پربازدید ها