بورس به تورم نزدیک شد؛ آیا بازار سهام از گرانی‌ها عقب نمی‌ماند؟

انتشار تازه‌ترین آمار بانک مرکزی مبنی بر ثبت تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۸ درصدی، بار دیگر عملکرد بازارهای سرمایه‌گذاری را در کانون توجه قرار داده است. در حالی که بازارهایی مانند ارز، طلا و مسکن طی ماه‌های گذشته همسو با رشد تورم حرکت کرده‌اند، بورس تهران نیز پس از یک دوره رکود نسبی، توانسته بخشی از فاصله خود با سایر بازارها را جبران کند.

رشد قابل توجه شاخص کل در هفته‌های اخیر، بازدهی یک‌ساله بورس را به حدود ۷۳ درصد رسانده و باعث شده بازار سهام بار دیگر به یکی از گزینه‌های اصلی حفظ ارزش دارایی‌ها تبدیل شود.

بورس در حال جبران عقب‌ماندگی

بررسی روند تاریخی بازار سرمایه نشان می‌دهد بورس معمولاً با اندکی تأخیر نسبت به سایر بازارهای دارایی به افزایش تورم واکنش نشان می‌دهد. در دوره‌هایی که ارز، طلا یا مسکن زودتر رشد کرده‌اند، بازار سهام نیز در ادامه با جهش شاخص‌ها، بخشی از این فاصله را جبران کرده است.

کارشناسان می‌گویند رشد اخیر بورس تنها ناشی از ورود نقدینگی نبوده، بلکه انتشار گزارش‌های مالی مطلوب شرکت‌ها و افزایش سودآوری بسیاری از بنگاه‌های بورسی نیز نقش مهمی در بهبود وضعیت بازار داشته است.

همچنین نسبت قیمت به درآمد (P/E) بازار پس از انتشار صورت‌های مالی شرکت‌ها بار دیگر به محدوده ۷ واحد بازگشته که از نگاه بسیاری از تحلیلگران، همچنان برای یک اقتصاد تورمی در سطح قابل قبولی قرار دارد.

بورس؛ سپری در برابر تورم

به اعتقاد کارشناسان، بازار سهام در بلندمدت این ظرفیت را دارد که ارزش سرمایه سهامداران را در برابر تورم حفظ کند، زیرا افزایش سطح عمومی قیمت‌ها معمولاً به رشد درآمد و سودآوری شرکت‌های بورسی نیز منجر می‌شود.

علیرضا خان‌محمدی، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است تجربه سال‌های گذشته نشان داده بورس در اغلب دوره‌های تورمی توانسته بازدهی هم‌سطح یا حتی بالاتر از نرخ تورم ثبت کند. به گفته وی، زمانی که شرکت‌ها بتوانند افزایش هزینه‌های تولید را از طریق اصلاح قیمت محصولات جبران کنند، سودآوری آنها حفظ شده و ارزش سهام نیز افزایش می‌یابد.

وی صنایع مصرفی، به‌ویژه صنعت غذا، را از نمونه‌های موفق در این زمینه دانست؛ صنایعی که به دلیل دریافت مجوز افزایش قیمت محصولات، توانسته‌اند سودآوری خود را در دوره‌های تورمی حفظ کنند.

چه عواملی مسیر بورس را تهدید می‌کند؟

با وجود چشم‌انداز مثبت، تحلیلگران تأکید می‌کنند رشد بازار سهام تنها به نرخ تورم وابسته نیست و عوامل متعددی می‌تواند روند آن را تغییر دهد.

به گفته کارشناسان، تداوم قیمت‌گذاری دستوری و محدود شدن امکان افزایش نرخ محصولات، سودآوری شرکت‌ها را کاهش می‌دهد و به افت ارزش سهام منجر می‌شود.

از سوی دیگر، احتمال افزایش نرخ سود بانکی نیز یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های فعالان بازار است؛ زیرا رشد نرخ بهره می‌تواند بخشی از سرمایه‌ها را از بورس به سمت سپرده‌های بانکی و صندوق‌های درآمد ثابت هدایت کند.

ریسک‌های سیاسی، روند مذاکرات، تحریم‌ها، نوسانات نرخ ارز، سیاست‌های پولی بانک مرکزی، محدودیت‌های انرژی، قطعی برق و گاز و مشکلات تولید نیز از دیگر عواملی هستند که می‌توانند بر عملکرد شرکت‌های بورسی و مسیر شاخص کل اثرگذار باشند.

آینده بورس به سیاست‌گذاری گره خورده است

کارشناسان معتقدند اگر سیاست‌گذاری اقتصادی با ثبات بیشتری همراه باشد، نرخ بهره در سطوح منطقی حفظ شود، قیمت‌گذاری دستوری کاهش یابد و فضای سیاسی به سمت آرامش حرکت کند، بورس همچنان ظرفیت رشد و همگام شدن با تورم را خواهد داشت.

در مقابل، تصمیمات ناگهانی اقتصادی، تشدید نااطمینانی‌های سیاسی یا فشار بر سودآوری شرکت‌ها می‌تواند روند صعودی بازار سرمایه را متوقف کرده و مانع از جبران کامل فاصله بورس با نرخ تورم شود.