چه کسانی در معرض حذف از فهرست یارانه‌بگیران قرار دارند؟

در حالی که مبلغ یارانه نقدی طی بیش از چهار سال گذشته بدون تغییر باقی مانده، افزایش هزینه‌های زندگی و تورم بالا موجب کاهش محسوس قدرت خرید این حمایت نقدی شده است. کارشناسان معتقدند ارزش واقعی یارانه‌های فعلی در مقایسه با سال‌های گذشته به شدت افت کرده و دیگر نقش مؤثری در جبران هزینه‌های خانوارها ندارد.

همزمان با این شرایط، دولت در حال اجرای طرح جدید بازنگری دهک‌بندی خانوارهاست؛ طرحی که بر اساس آن وضعیت درآمدی و دارایی افراد با استفاده از اطلاعات بانکی، مالیاتی و ملکی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و امکان حذف برخی خانوارها از فهرست یارانه‌بگیران وجود دارد.

یکی از مهم‌ترین چالش‌های این فرآیند، دقت و کیفیت داده‌های مورد استفاده است. مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیش‌تر اعلام کرده‌اند که برخی اطلاعات بانکی و ملکی ممکن است تصویر دقیقی از وضعیت اقتصادی خانوارها ارائه نکند. برای مثال، حجم بالای تراکنش‌های بانکی لزوماً به معنای درآمد بالا نیست و بخشی از این تراکنش‌ها می‌تواند مربوط به فعالیت‌های شغلی، تجاری یا پرداخت‌های واسطه‌ای باشد.

همچنین به دلیل ناقص بودن اطلاعات بخش قابل توجهی از املاک کشور، نگرانی‌هایی درباره احتمال خطا در ارزیابی دارایی‌های خانوارها مطرح شده است.

بر اساس معیارهای اعلام‌شده، خانوارهای تک‌نفره با درآمد ماهانه بیش از ۳۰ میلیون تومان و خانوارهای دو نفره با درآمد بالاتر از ۳۶ میلیون تومان در معرض حذف از فهرست یارانه‌بگیران قرار دارند. همچنین مالکیت املاک با ارزش بیش از ۵۰ میلیارد تومان و خودروهای با ارزش بیش از ۵ میلیارد تومان از دیگر شاخص‌های در نظر گرفته شده برای حذف یارانه است.

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که برخی خانوارها به دلیل تغییر شاخص‌ها یا خطا در محاسبات، به دهک‌های بالاتر منتقل شده و یارانه خود را از دست داده‌اند. همین موضوع باعث شده نگرانی‌ها درباره احتمال بروز اشتباه در دهک‌بندی جدید افزایش یابد.

با این حال، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تأکید کرده است که برخی گروه‌های حمایتی از فرآیند حذف یارانه مستثنا هستند. بر این اساس، بیماران خاص، افراد دارای معلولیت و مددجویان نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد و سازمان بهزیستی همچنان مشمول دریافت یارانه خواهند بود و حذف آنها از چرخه پرداخت یارانه در دستور کار قرار ندارد.