چرا مذاکرات جمعه جدی نیست؟

آمریکا بر آن بود که از فرصت حضور وزرای خارجەی همسایگان برای مطرح کردن دو پروندەی نیروهای نیابتی و موشکی استفاده کند

صلاح‌الدین خدیو/ روزنامه‌نگار 

خبر احیای مذاکرات ایران و آمریکا در میانەی اخبار تنش و جنگ، مانند بارش برف در تابستان غریب و غافلگیرکننده بود.

با فرض بی خبری از پشت پردەها، اما نشانه های زیادی وجود دارد کە جای چندانی برای خوش بینی در مورد نتایج آن باقی نمی‌گذارد.

جدای از لشکرکشی گستردەی آمریکا و قرینەهای زیاد دربارەی آمادگی نظامی اسرائیل و کشورهای منطقه و تهدیدات مداوم ترامپ، نحوەی مواجهەی ایران هم چندان امیدوارانه نیست.

۱. طبعا اگر تفاهم حداقلی از قبل وجود داشت و احیانا دور جدید تداوم ادوار بهار گذشته تلقی می شد، بحث بر سر فرمت، مکان و دستور کار اینقدر داغ نمی شد و به رسانەهای گروهی راه نمی یافت. تغییرات اساسی در شش ماه گذشته باعث شده که اگر در مورد غنی سازی امتیازی داده شود، مابه ازای آن نه لغو تحریم ها، بلکه تعویق جنگ است.

امری که برای ایران، آنهم در سایەی بی اعتمادی مطلق به غرب، منطقا پذیرفتنی نیست.

۲. طرف ایرانی برای نخستین بار در دو دهەی گذشته، در بیان رسمی کوشید تا با تولید اخباری از قبیل دستور رئیس جمهور به انجام مذاکرات، دامن بقیەی حاکمیت و هستەی اصلی قدرت را از مساله دور نگه دارد.

برجسته شدن این خط خبری، اگر به معنای وجود دوگانگی در برخورد با مساله نباشد، بیانگر  امید ضعیف بر سر توفیق آن و آمادگی از قبل برای مواجهه با شکست آن است.

۳. اقدام ایران برای تغییر مکان مذاکرات از ترکیه به عمان هم خالی از دلالت نیست. ابتکار آمریکا برای تبدیل مذاکرات به اجلاسی منطقەای و نمایش اتمام حجت، نمی تواند باب میل ایران باشد.

بیشتر به این دلیل که تداعی گر اجلاس های مشابه در مورد سوریه و تصویر ایران به عنوان کشوری بحران زده و مستلزم تصمیم گیری دیگران دربارەی آن است.

از طرف دیگر آمریکا بر آن است که از فرصت حضور وزرای خارجەی همسایگان برای مطرح کردن دو پروندەی نیروهای نیابتی و موشکی استفاده کند. مسائلی که این کشورها خود را در آن سهیم می دانند و ایران هم از اساس با طرح آنها مخالف است.

۴. پرواز پهپاد شاهد بر فراز ناو آمریکایی هم قرینەای دیگر است. طبعا رخداد مذکور را نه می توان اتفاقی قلمداد کرد و نه قدرت نمایی نظامی.

بلکه می توان این ارزیابی را داشت که جریان اصلی قدرت که به مذاکرات آتی خوش بین نیست و یا با عقب نشینی در پروندەی هستەای مخالف است، از حالا دست پیش گرفته است.

با این انگیزه که در فردای شروع جنگ احتمالی، بگوید ما از اول می دانستیم و گرچه برای گرفتن ژست صلح طلبی از دشمن به عمان رفتیم، اما همزمان دست روی ماشەی خود را به آن نشان دادیم!