صحبتهای جدید ونس درباره تندروها، تنگه هرمز، غبار هستهای و طرح ادعایی ترور ترامپ
ونس درباره حمله به عراقچی و قالیباف چه گفت؟
تندروها احساس کردند فریب خوردهاند و به همین دلیل شروع به حمله به کشتیهای تجاری کردند / برخی تندروها، که حتی در شبکههای اجتماعی هم میتوان واکنشهایشان را دید، شروع کردند به حمله به عراقچی و قالیباف و گفتند توافق بدی امضا کردهاند.
ایران احساس کرد غافلگیر شده و به همین دلیل از توافق عدول کرد
کانال روایت جهان نوشت: «جیدی ونس» معاون رئیسجمهور آمریکا، در تماس غیرعلنی با گروهی از خبرنگاران که دیروز برگزار شد، نکاتی را درباره یادداشت تفاهم با ایران مطرح کرد.
طبق گزارش خبرنگاران، استیو ویتکاف و جرد کوشنر نیز در این تماس حضور داشتند، اما ونس که گفته میشود اگر این توافق شکننده فروبپاشد ممکن است به «قربانی سیاسی» آن تبدیل شود، هدایت جلسه را بر عهده داشت.
او آنقدر روان صحبت کرد که در مقطعی ویتکاف گفت: هیچ چیز دیگری برای اضافه کردن ندارم؛ این بهترین توصیف ممکن از وضعیت امروز بود.
وقتی از ونس پرسیده شد آیا ممکن است ایران تفاهمنامه را به این معنا تفسیر کرده باشد که کنترل تنگه هرمز در اختیار تهران است، او پاسخ داد: اتفاقی که افتاد این بود که پس از امضای تفاهمنامه، ایران از سرعت بازگشت تردد کشتیها، بهویژه حجم بالای عبور و مرور از مسیر جنوبی تنگه هرمز، غافلگیر شد. بسیاری از افراد عملگرای داخل نظام ایران پذیرفتند که تفسیر ما نهتنها منطقی، بلکه تنها تفسیر قابل قبول از توافق است. اما برخی تندروها، که حتی در شبکههای اجتماعی هم میتوان واکنشهایشان را دید، شروع کردند به حمله به عراقچی و قالیباف و گفتند توافق بدی امضا کردهاند.
ونس گفته این اختلاف بر سر تفسیر توافق نیست؛ بلکه برخی عناصر در ایران به این نتیجه رسیدند که اهرم فشاری را از دست دادهاند که نمیخواستند از دست بدهند. بنابراین تصمیم گرفتند از توافق عقبنشینی کنند. مهم است که این موضوع درست توصیف شود؛ مسئله، تفسیر جدید از تفاهمنامه نیست، بلکه ایران احساس کرد غافلگیر شده و به همین دلیل از توافق عدول کرد.
بیشتر ناظران بند پنجم تفاهمنامه را به منزله تأیید ضمنی کنترل ایران بر تنگه هرمز تلقی کردند؛ زیرا در غیر این صورت، چرا ایران باید مسئول ایجاد شرایط عبور ایمن کشتیها و مینروبی آبراه باشد؟
اما ونس اکنون میگوید چنین برداشتی نادرست است. به گفته او، آمریکا صرفاً قربانی موفقیت دریایی خود شده است. ایرانِ عملگرا با باز شدن تنگه متوجه شد که اهرم فشار خود را از دست داده، اما تندروها احساس کردند فریب خوردهاند و به همین دلیل شروع به حمله به کشتیهای تجاری کردند.
ونس گفت: توافق بسیار ساده بود؛ ما محاصره را برمیداریم و ایران هم دست از شلیک به کشتیها برمیدارد. این سادهترین و در عین حال مهمترین تعهد ایران بود. اما تا اینجا اگر بخواهم نمره بدهم، عملکردشان در اجرای تعهدات، F یا دستکم D- (نمره مردودی) بوده است.
البته کوشنر پیشتر در همین تماس گفته بود: «ایران نشانههای زیادی از تمایل به اجرای این توافق نشان میدهد.»
اما اگر همه چیز فروبپاشد چه؟ ونس تلاش کرد خبرنگاران را آرام کند و گفت: اگر ایران مفاد توافق را نقض کند و به کشتیهای تجاری شلیک کند و ما هم پاسخ بدهیم، این به معنای یک جنگ ابدی نیست.
به بیان دیگر، ایران میتواند شلیک کند، آمریکا هم شلیک کند و این روند مدتها ادامه یابد، اما از نظر ونس، همچنان «جنگ ابدی» محسوب نمیشود.
ونس همچنین درباره اورانیوم با غنای بالا که ترامپ گاهی از آن با عنوان «گرد و غبار هستهای» یاد میکند، در حالی که اصلاً گرد و غبار نیست، صحبت کرد.
خارج کردن یا نابود کردن این ذخایر یکی از اهداف عملیات نظامی آمریکا بود. با این حال، ترامپ چند هفته پیش گفته بود شاید اصلاً ضرورتی برای خارج کردن این مواد از ایران وجود نداشته باشد، چون «چندان ارزشمند نیستند.»
اکنون ونس نیز تلویحاً از باقی ماندن این ذخایر در ایران سخن گفت: یا آنها این مواد هستهای را به ما تحویل میدهند، یا ما گزینههای نظامی بسیار کمهزینهای داریم که تضمین میکند این مواد برای همیشه زیر زمین مدفون بمانند.
خبرنگاری که این سؤال را مطرح کرده بود یادآور شد که آمریکا احتمالاً پیشتر نیز میتوانست از همین گزینه استفاده کند، اما به این دلیل که انتظار داشت اورانیوم را از ایران خارج کند، چنین کاری انجام نداد.
از ونس همچنین درباره گزارشهای اطلاعاتی اسرائیل مبنی بر ادامه تلاش ایران برای ترور ترامپ سؤال شد.
او پاسخ داد: درباره گزارشهای اطلاعاتی اسرائیل در خصوص طرحهای ترور، همان گزارشهای عمومی را دیدهام که شما هم دیدهاید. درباره گفتوگوهای خصوصی میان رهبران دو دولت اظهار نظر نمیکنم. اما با اطمینان کامل میگویم که ترامپ کسی نیست که بر اساس ترس یا نگرانی از امنیت شخصی خود تصمیمگیری کند.