جنگ فرودگاهها؛ پیشدرآمد جنگ بزرگ؟
اهمیت ماجرا فقط در خسارت به یک فرودگاه نیست. تهدید امروز حوثیها به زدن قطر اگر عملی شود و فرضا فرودگاه دوحه به عنوان هاب اصلی ترانزیت مسافر و کالا را در بر گیرد، این تحول ابعاد خطرناکتری خواهد یافت. فرودگاههای بزرگی مانند ریاض و دوحه و دوبی گرههای اصلی شبکهٔ پروازی منطقهاند و ناامن شدن و اختلال طولانیمدت در فعالیت آنها میتواند مسیرهای پروازی را تغییر دهد، هزینهٔ حملونقل را بالا ببرد و شبکهای از تأخیرها و لغو پروازها را در کشورهای دیگر ایجاد کند.
گسترش جنگ از آبراهها به فرودگاهها و احیانا به مسیرهای حمل و نقل و انتقال زمینی و ریلی
صلاحالدین خدیو
روزنامهنگار
با حملات اخیر حوثیها به فرودگاههای عربستان، بهویژه فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، هوانوردی غیرنظامی به یکی از عرصههای مهم تشدید تنش در منطقه تبدیل شده است. حملاتی که به کشته و زخمیشدن غیرنظامیان انجامیده و اختلال در فعالیت یکی از مهمترین فرودگاههای منطقه را در پی داشته است.
اگر این تحولات را در کنار تهدید محسن رضایی در هفتههای گذشته بگذاریم، معنای راهبردی آنها برجستهتر میشود. رضایی هشدار داده بود که اگر کشورهای منطقه در اجرای محدودیتهای پروازی علیه ایران با آمریکا همکاری کنند، فرودگاههای آنها نیز از فعالیت بازخواهند ماند. اکنون دستکم بخشی از این تهدید عملی شده است.
بااینحال همزمانی این تحولات نشان میدهد که زیرساختهای هوانوردی مانند ترابری دریایی به یکی دیگر از ابزارهای فشار و مقابلهبهمثل در جنگ منطقهای تبدیل شدهاند.
اهمیت ماجرا فقط در خسارت به یک فرودگاه نیست. تهدید امروز حوثیها به زدن قطر اگر عملی شود و فرضا فرودگاه دوحه به عنوان هاب اصلی ترانزیت مسافر و کالا را در بر گیرد، این تحول ابعاد خطرناکتری خواهد یافت.
فرودگاههای بزرگی مانند ریاض و دوحه و دوبی گرههای اصلی شبکهٔ پروازی منطقهاند و ناامن شدن و اختلال طولانیمدت در فعالیت آنها میتواند مسیرهای پروازی را تغییر دهد، هزینهٔ حملونقل را بالا ببرد و شبکهای از تأخیرها و لغو پروازها را در کشورهای دیگر ایجاد کند.
اگر تهدید علیه فرودگاه حمد در دوحه نیز روزی به حملهای واقعی تبدیل شود، پیامدهای آن مانند بحران گرانی سوخت میتواند از مرزهای یک کشور فراتر رود و به بحرانی در ابعاد جهانی بدل گردد.
اما آیا با آغاز «جنگ فرودگاهها» وارد فاز تازهای از جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل شدهایم؟ هنوز برای چنین نتیجهای شواهد کافی نداریم. حملات حوثیها را باید ابتدا در زمینهٔ جنگ جاری در یمن و رویارویی این گروه با عربستان نیز تحلیل کرد. در عین حال، گسترش اهداف حملات از آبراهها و زیرساختهای انرژی به فرودگاهها، خطر درهمتنیدهشدن جبهههای مختلف جنگ را افزایش میدهد. امری که به نظر میرسد به سرعت در حال رخ دادن است. از آبراهها به فرودگاهها و احیانا در مراحل تشدیدیافتهتر به مسیرهای حمل و نقل و انتقال زمینی و ریلی.
مسئلهٔ اصلی این است که آیا این حملات در سطحی محدود باقی میمانند یا به واکنش نظامی گستردهتر عربستان، مداخلهٔ مستقیمتر آمریکا و گسترش دامنهٔ اهداف منجر میشوند.
در حالت دوم، فرودگاهها دیگر صرفاً اهدافی منفرد نخواهند بود؛ بلکه بخشی از نبردی گسترده بر سر ارتباطات، تجارت و توان عملیاتی منطقه خواهند شد.
«جنگ فرودگاهها» شاید هنوز نام یک مرحلهٔ تثبیتشده از جنگ نباشد، اما میتواند نشانهای هشداردهنده از گسترش دامنهٔ آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی منطقه باشد.
جنگ یمن عملا به یکی از عرصههای رویارویی بزرگتر ایران و آمریکا تبدیل و سرنوشت بابالمندب و نبرد بر سر کنترل آن عملا به لایهی دیگری از جنگ کنونی بدل شده است.
منبع: کانال شارنامه