چگونه شرطبندی محمد بن سلمان روی ایران نتیجه معکوس داد؟
جنگ اکنون تهدیدی جدی برای برنامه اقتصادی بن سلمان و جذب سرمایهگذاری خارجی محسوب میشود. سرمایهگذاران بینالمللی که قرار بود در پروژههای عظیم اقتصادی و شهری عربستان سرمایهگذاری کنند، نسبت به ادامه درگیری در منطقه نگران شدهاند. یکی از نشانههای این نگرانی لغو مسابقات فرمول یک در عربستان و بحرین است که قرار بود در ماه آوریل برگزار شود
مدیرعامل آرامکو هشدار داده است که ادامه جنگ میتواند پیامدهای فاجعهباری برای اقتصاد جهانی داشته باشد
Financial Times
در ۱۷ مارس ۲۰۲۶ نوشت:
محمد بن سلمان طی چند سال از موضعی بسیار تند علیه ایران (که زمانی رهبر آن را «هیتلر جدید خاورمیانه» نامیده بود) به سمت تنشزدایی و عادیسازی روابط با تهران حرکت کرد. هدف او ایجاد ثبات منطقهای برای اجرای برنامه اقتصادی Vision 2030 و جذب سرمایهگذاری خارجی برای پروژههای بزرگ اقتصادی عربستان بود.
این سیاست در ۲۰۲۳ با توافق ازسرگیری روابط دیپلماتیک میان عربستان و ایران با میانجیگری چین به اوج رسید. دو کشور کانالهای ارتباطی خود را حفظ کردند و حتی خالد بن سلمان وزیر دفاع عربستان سال گذشته در تهران با رهبر ایران دیدار کرد.
اما جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران این سیاست را به شدت تضعیف کرده است. در دو هفته گذشته ایران چندین حمله موشکی و پهپادی علیه عربستان و کشورهای خلیج فارس انجام داده و اهدافی مانند:
پایگاههای نظامی آمریکا در عربستان, سفارت آمریکا در ریاض,پالایشگاه بزرگ رأس تنوره, میدان نفتی شیبه را هدف قرار داده است.
عربستان تاکنون کمتر از امارات، بحرین و قطر آسیب دیده است، زیرا دسترسی به دریای سرخ به این کشور اجازه میدهد بخشی از صادرات نفت و کالا را بدون عبور از تنگه هرمز انجام دهد؛ تنگهای که عملاً به دلیل حملات ایران مختل شده است.
جنگ اکنون تهدیدی جدی برای برنامه اقتصادی بن سلمان و جذب سرمایهگذاری خارجی محسوب میشود. سرمایهگذاران بینالمللی که قرار بود در پروژههای عظیم اقتصادی و شهری عربستان سرمایهگذاری کنند، نسبت به ادامه درگیری در منطقه نگران شدهاند.
یکی از نشانههای این نگرانی لغو مسابقات فرمول یک در عربستان و بحرین است که قرار بود در ماه آوریل برگزار شود. این رویدادها بخشی از تلاش عربستان برای تبدیل کشور به مرکز گردشگری و رویدادهای جهانی بودند.
امین ناصر، مدیرعامل آرامکو هشدار داده است که ادامه جنگ میتواند پیامدهای فاجعهباری برای اقتصاد جهانی داشته باشد و آن را بزرگترین بحران صنعت نفت و گاز منطقه توصیف کرده است.
تحلیلگران میگویند این درگیری برنامه Vision 2030 را عقب خواهد انداخت، زیرا دولت عربستان مجبور خواهد شد هزینههای بیشتری به بخش دفاعی اختصاص دهد و پروژههای اقتصادی ممکن است با تأخیر مواجه شوند.
کشورهای خلیج فارس اکنون در یک دوگانگی دشوار قرار دارند:
* از یک سو خواهان پایان جنگ هستند.
* از سوی دیگر نگرانند که اگر آمریکا ناگهان جنگ را متوقف کند، ایران ضعیف اما جسورتر و رادیکالتر باقی بماند.
* منابع نزدیک به ریاض میگویند عربستان به دنبال تغییر رژیم در ایران نیست، اما تضعیف جمهوری اسلامی را به نفع خود میداند.
* یکی از نگرانیهای اصلی احتمال ورود دوباره حوثیهای یمن به جنگ است. این گروه پس از دخالت عربستان در جنگ یمن در سال ۲۰۱۵ صدها موشک و پهپاد به سمت عربستان شلیک کرده بود و آتشبس شکنندهای از سال ۲۰۲۲ برقرار است.
* ایران در حملات اخیر پایگاه هوایی پرنس سلطان در عربستان (محل استقرار نیروهای آمریکایی) را هدف قرار داده و یک سرباز آمریکایی و دو کارگر خارجی کشته شدهاند.
* عربستان برای کاهش تنش در حال رایزنی با پاکستان و چین است. پاکستان که با عربستان پیمان دفاعی دارد به ایران هشدار داده از حمله به این کشور خودداری کند.
* در عین حال، برخی مقامات سعودی از این که آمریکا و اسرائیل جنگی را آغاز کردهاند که کشورهای خلیج فارس باید پیامدهای آن را تحمل کنند، ناراضی هستند.
* با وجود این نارضایتی، عربستان همچنان از حمایت دفاعی آمریکا، از جمله دریافت سامانههای رهگیری موشک، بهره میبرد.
* نتیجه کلی بحران این است که تنشزدایی عربستان با ایران عملاً فروپاشیده و امید بن سلمان برای ایجاد رابطهای باثبات با تهران از بین رفته است، در حالی که جنگ اکنون ثبات اقتصادی، سرمایهگذاری خارجی و پروژههای بزرگ منطقه را تهدید میکند.
https://financialpost.com/financial-times/mohammed-bin-salmam-iran-backfired