ترامپ از جان ایران چه می‌خواهد؟ به نام اغتشاشات، به کام اقتصاد آمریکا

پارادوکس هوش مصنوعی — مهار بحران انرژی برای مقابله با رکود تکنولوژی (ژانویه ۲۰۲۶)

مستقل آنلاین-ایالات متحده هفته گذشته یک ناو هواپیمابر، تعداد زیادی جنگنده و تجهیزات رهگیری موشک را به خلیج فارس و پایگاه شهید موفق اردن منتقل کرد. وعده ترامپ کمک به معترضان ایرانی بود. با این حال، اغتشاشات دی‌ماه ۱۴۰۴، کاملا خوابیده و این بهانه برای ساده‌لوح‌ترین حامیان ربع پهلوی نیز قابل باور نیست.

در همین حال، گزارش‌ها حاکی از برنامه ایالات متحده برای محاصره اقتصادی ایران (مشابه آنچه در ونزوئلا دیده شد) می‌باشد. همچنین دولت ترامپ از ترس جنگ تمام عیار از حمله محدود به ایران منصرف شد.  بنابراین واضح است برنامه ترامپ نه تغییر حکومت است، نه جنگ تمام عیار. او به دنبال چیست؟

یک ضرب‌المثل مشهور انگلیسی می‌گوید هرجا سیاست پیچیده شد، رد پول را دنبال کن. این ضرب المثل اینجا بسیار کاربردی است.

در حالی که گزارش‌های مالی سرنوشت‌ساز غول‌های فناوری در این هفته منتشر می‌شود، ایالات متحده استراتژی ژئوپلیتیک خود را برای مقابله با یک ریسک وجودی و واحد تغییر داده است: پارادوکس هوش مصنوعی. در حالی که سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی محرک اصلی تولید ناخالص داخلی (GDP) در سال ۲۰۲۶ است، اشتهای سیری‌ناپذیر این فناوری برای انرژی، اقتصاد آمریکا را در برابر یک «فروپاشی تورمی» — در صورت ترکیدن حباب هوش مصنوعی — به‌شدت آسیب‌پذیر کرده است.

برای کاهش شدت این ضربه احتمالی، ایالات متحده یک واکنش انرژی با ریسک بالا را عملیاتی کرده است تا از طریق مداخله مستقیم در قلمروهای متخاصم اوپک پلاس، هزینه زندگی و تولید را به‌طور مصنوعی کاهش دهد.

۱. منطق استراتژیک: انرژی به عنوان ضربه‌گیر اقتصادی

مراکز داده در حال حاضر ۵٪ از کل برق مصرفی ایالات متحده را به خود اختصاص داده‌اند و پیش‌بینی می‌شود این تقاضا تا سال ۲۰۲۸ به میزان ۴۴ گیگاوات (معادل ۴۰ راکتور هسته‌ای) افزایش یابد. این امر یک «پیوند انرژی-هوش مصنوعی» خطرناک ایجاد کرده است:

• آسیب‌پذیری: هزینه‌های بالای برق (که متاثر از قیمت گاز طبیعی و نفت است) مانند مالیاتی بر پیکره همان صنعتی عمل می‌کند که رشد فعلی را رقم می‌زند.

• پوشش ریسک رکود: اگر حباب هوش مصنوعی — که تحت تأثیر زیان ۱۴ میلیارد دلاری OpenAI یا انقباض ناگهانی در هزینه‌های سرمایه‌ای است — بترکد، آمریکا به یک «سوپاپ اطمینان» نیاز دارد. با کاهش اجباری قیمت‌های جهانی انرژی، دولت می‌تواند بخش‌های تولیدی و مصرفی را تحریک کند تا سقوط احتمالی سیلیکون‌ولی را جبران کنند.

۲. «دکترین دانرو» در ونزوئلا

تهاجمی‌ترین ستون این واکنش، مداخله نظامی در ونزوئلا در ۳ ژانویه ۲۰۲۶ بود.

• هدف: تصاحب بزرگترین ذخایر نفت جهان برای برچیدن کنترل رژیم مادورو بر شرکت PDVSA.

• سود سهام مداخله: ایالات متحده پیش از این برنامه‌های خود را برای عرضه ۳۰ تا ۵۰ میلیون بشکه نفت خام توقیف شده ونزوئلا به بازار جهانی اعلام کرده است.

• قیمت هدف: تحلیلگران وود مکنزی و مورگان استنلی گزارش می‌دهند که آمریکا به دنبال نفت ۵۰ دلاری است. این استراتژیِ «فراوانی نفت» با هدف کاهش قیمت بنزین و گاز طبیعی در آمریکا طراحی شده تا تسکینی فوری برای خانواده‌ها فراهم کرده و هزینه‌های عملیاتی مراکز داده تشنه‌ی انرژی را کاهش دهد.

۳. خصومت با ایران: شکستن زنجیره «نفت ارزان قیمت»

به‌طور همزمان، ایالات متحده موضع سخت‌گیرانه‌تری در قبال ایران اتخاذ کرده تا «بازار سایه» نفت را که سوخت اصلی رقیب بزرگ هوش مصنوعی یعنی چین را تأمین می‌کند، متلاشی کند.

• انزوای زنجیره تأمین: با هدف قرار دادن زیرساخت‌های صادراتی ایران و تشدید محاصره‌های دریایی، ایالات متحده عملاً «تخفیف‌های تحریمی» را که به چین اجازه می‌داد جاه‌طلبی‌های هوش مصنوعی خود را با هزینه‌ای کمتر پیش ببرد، حذف می‌کند.

• کنترل بازار: خروج نفت ایران از بازار سیاه و قرار دادن آن تحت نظارت دقیق‌تر، تضمین می‌کند که سطح عرضه جهانی به جای کاهش تولید اوپک پلاس، توسط نیازهای استراتژیک ایالات متحده دیکته شود.

۴. تحلیل تنش: تقابل «حباب» و «پمپ»

نتیجه‌گیری

حملات ترامپ به صاحبان منابع انرژی در اوایل سال ۲۰۲۶ اعترافی به شکنندگی تجارت هوش مصنوعی است. رویکردهای «خصمانه» نسبت به ونزوئلا و ایران جدا از با  ایدئولوژیک بیمه‌نامه‌های اقتصاد کلان آمریکا هستند. ایالات متحده با درهم شکستن کف قیمتی مورد نظر اوپک پلاس و به دست گرفتن کنترل مناطق کلیدی تولید، قصد دارد تضمین کند که اگر حباب هوش مصنوعی بترکد، رکود وحشتناک بازار ایالات متحده را فلج نکند.