بورس در آستانه تغییر فاز؟

به گزارش تسنیم، نگاهی به معاملات بازار سرمایه در این روزها نشان می‌دهد هشت روز افت متوالی شاخص کل بورس حکایت از این دارد که بازار سرمایه همچنان درگیر موج اصلاح است؛ اما مرور دقیق‌تر آمار معاملات نشان می‌دهد تصویر بورس تنها به رنگ قرمز شاخص‌ها خلاصه نمی‌شود؛ چرا که در بسیاری از دوره‌های اصلاحی، بازار سهام پیش از آنکه روند صعودی خود را آغاز کند، نشانه‌هایی از تغییر رفتار سرمایه‌گذاران بروز می‌دهد؛ نشانه‌هایی که این روزها نیز به تدریج در تابلوی معاملات دیده می‌شود.

بر این اساس، مهم‌ترین تفاوت معاملات تالار شیشه‌ای در روزهای اخیر با ابتدای موج نزولی، کاهش هیجان فروش است. البته اگرچه خروج سرمایه حقیقی در بازار سهام همچنان ادامه دارد، اما شدت عرضه‌ها نسبت به روزهای نخست کمتر شده و بخش قابل توجهی از نمادهای معاملاتی توانسته‌اند معاملات خود را در محدوده مثبت به پایان برسانند. این موضوع نشان می‌دهد فشار فروش دیگر به همه بازار تعمیم پیدا نکرده و سرمایه‌گذاران در برخی صنایع دوباره به دنبال فرصت‌های خرید هستند.

از سوی دیگر، حفظ ارزش معاملات خرد در سطوح قابل قبول نیز نکته‌ای است که نباید نادیده گرفته شود؛ چرا که در اصلاح‌های عمیق، معمولا همزمان با افت قیمت‌ها، معاملات نیز به شدت کاهش می‌یابد و بازار سرمایه وارد رکود می‌شود؛ اما تداوم گردش نقدینگی در بازار سهام نشان می‌دهد تقاضا هنوز از بین نرفته و بخشی از سرمایه‌گذاران در حال رصد سهم‌های ارزنده هستند.

با این حال، نمی‌توان صرف مشاهده چند نشانه مثبت، پایان اصلاح را در تالار شیشه‌ای اعلام کرد؛ آن هم به این دلیل که بازار سرمایه همچنان تحت تاثیر متغیرهایی قرار دارد که خارج از حوزه عملکرد شرکت‌ها قرار می‌گیرند. جایی که ریسک‌های سیاسی، انتظارات اقتصادی و جهت حرکت نقدینگی در بازارهای موازی همچنان تعیین‌کننده رفتار معامله‌گران هستند و تا زمانی که این متغیرها به ثبات نرسند، احتمال نوسان‌های مقطعی همچنان وجود خواهد داشت.

در مقابل، کاهش تدریجی خروج پول حقیقی، انتشار گزارش‌های مالی مناسب شرکت‌ها و بهبود فضای روانی بازار سهام می‌تواند زمینه بازگشت اعتماد را فراهم کند. در این میان نکته مهم آن است که بورس معمولا با یک خبر یا یک روز مثبت تغییر مسیر نمی‌دهد؛ بلکه روند صعودی زمانی شکل می‌گیرد که مجموعه‌ای از نشانه‌های بنیادی و رفتاری در کنار یکدیگر قرار گیرند.

در مجموع به نظر می‌رسد بازار سرمایه اکنون در نقطه حساسی قرار گرفته است؛ نقطه‌ای که از یک سو هنوز آثار احتیاط در معاملات کاملا مشهود است و از سوی دیگر، نخستین علائم کاهش فشار فروش نیز دیده می‌شود. بر این اساس اگر این نشانه‌ها در روزهای آینده با کاهش ریسک‌های سیستماتیک و بازگشت تدریجی نقدینگی همراه شود، می‌توان انتظار داشت بورس به جای ادامه یک اصلاح فرسایشی، وارد مرحله تعادل و سپس احیای تدریجی شود.

مهدی حاجی‌وند، کارشناس بازار سرمایه