افزایش اعتبار کالابرگ در پیچ بودجه؛ ضرورت معیشتی یا وعدهای در انتظار منابع؟
با افزایش مداوم قیمت کالاهای اساسی، مطالبه برای افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی به یکی از مهمترین مطالبات معیشتی خانوارها تبدیل شده است. هرچند دولت بر ضرورت تقویت این طرح تأکید دارد، اما محدودیت منابع مالی باعث شده تصمیم نهایی درباره افزایش اعتبار کالابرگ همچنان در هالهای از ابهام باقی بماند.
کالابرگ الکترونیکی در سالهای اخیر از یک ابزار حمایتی صرف فراتر رفته و به بخشی از سازوکار تأمین معیشت بسیاری از خانوارها تبدیل شده است؛ خانوارهایی که در سایه تورم و افزایش مستمر قیمتها، ناچارند با دقت بیشتری هزینههای خود را مدیریت کنند و بخشی از اقلام مصرفی را از سبد خریدشان حذف کنند.
در چنین شرایطی، هرگونه بحث درباره افزایش اعتبار کالابرگ با حساسیت بالایی از سوی افکار عمومی دنبال میشود، زیرا برای بسیاری از مشمولان، این موضوع صرفاً افزایش یک رقم نیست، بلکه تلاشی برای حفظ حداقل قدرت خرید در برابر رشد هزینههای زندگی است.
واقعیت آن است که افزایش قیمت کالاهای اساسی از جمله لبنیات، برنج، روغن و محصولات پروتئینی، اثرگذاری اعتبار فعلی کالابرگ را کاهش داده است. اعتباری که در زمان طراحی این طرح میتوانست بخشی از فشار معیشتی را جبران کند، اکنون دیگر پاسخگوی نیازهای گذشته نیست و همین مسئله، ضرورت بازنگری در میزان آن را بیش از پیش پررنگ کرده است.
در هفتههای اخیر، گمانهزنیها درباره افزایش اعتبار کالابرگ بار دیگر افزایش یافته است. برخی مسئولان از بررسی سناریوهای مختلف برای اصلاح این طرح خبر دادهاند و انتظار عمومی نیز بر این است که دولت بخشی از فاصله میان اعتبار فعلی و هزینه واقعی سبد کالا را جبران کند.
با این حال، اظهارات اخیر فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نشان میدهد که اگرچه افزایش اعتبار کالابرگ در دستور بررسی قرار دارد، اما هنوز تصمیم قطعی در این زمینه اتخاذ نشده است. وی تأکید کرده که دولت باید میان خواستهها و توان مالی کشور توازن برقرار کند و از ارائه وعدههایی که امکان اجرای آنها وجود ندارد، پرهیز کند.
به گفته سخنگوی دولت، وزارتخانههای مرتبط در حال بررسی ابعاد مختلف این موضوع هستند و شرایط اقتصادی کشور و وضعیت منابع عمومی از عوامل تعیینکننده در تصمیمگیری نهایی خواهد بود. بر این اساس، افزایش اعتبار کالابرگ همچنان روی میز دولت قرار دارد، اما زمان و میزان اجرای آن هنوز مشخص نیست.
کارشناسان معتقدند افزایش اعتبار کالابرگ زمانی میتواند اثربخش و پایدار باشد که منابع مالی آن بهطور کامل تأمین شده باشد؛ در غیر این صورت، اجرای شتابزده این سیاست ممکن است در آینده با مشکلاتی همچون کسری اعتبار یا بیثباتی در پرداختها همراه شود.
در سوی دیگر، خانوارها با واقعیتهای روزمره بازار مواجهاند؛ جایی که افزایش قیمتها بهطور مستقیم از قدرت خرید آنها کاسته است. برای بسیاری از خانوادهها، ثابت ماندن اعتبار کالابرگ در شرایط تورمی به معنای کاهش دامنه انتخاب و افت اثر حمایتی این طرح است.
بر همین اساس، ضرورت افزایش اعتبار کالابرگ تقریباً مورد توافق کارشناسان و مسئولان قرار دارد و اختلافنظرها بیشتر بر سر نحوه تأمین منابع و زمان اجرای آن است. به نظر میرسد کالابرگ اکنون در نقطهای قرار گرفته که از یکسو فشارهای معیشتی، تقویت آن را اجتنابناپذیر کرده و از سوی دیگر، محدودیتهای بودجهای تصمیمگیری را دشوار ساخته است.
در مجموع، شواهد نشان میدهد که نیاز به افزایش اعتبار کالابرگ بیش از هر زمان دیگری احساس میشود، اما تا زمانی که منابع مالی و سازوکار اجرایی آن نهایی نشود، این مطالبه همچنان در حد یک ضرورت تأییدشده اما اجرا نشده باقی خواهد ماند.