جعفرزاده ایمن آبادی در گفتگو با مستقل آنلاین:

راهی جز تعامل با دنیا وجود ندارد

جعفرزاده ایمن آبادی میگوید: ایران هراسی در منطقه بزرگ شده خود ما مقصر هستیم چون نتوانستیم با دنیا تعامل داشته باشیم و حالا در حفظ منافع کشور در دنیا ضعیف و حتی بد عمل کرده‌ایم.راهی جز تعامل با دنیا وجود ندارد. 

راهی جز تعامل با دنیا وجود ندارد

شرایط فعلی کشور و تعامل با دنیا که مهمترین نتیجه‌اش برداشتن یا کاهش تحریم‌هاست یکی از نیازهای کشور است آن هم در شرایطی که اخبار حاکی از توافق سرمایه‌گذاری ۴۰۰ میلیارد دلاری چینی‌ها در ایران است. بسیار از کارشناسان سیاسی و اقتصادی با توجه به اینکه مفاد این قرار داد افشا نشده به آن خیلی خوش‌بین نیستند. 

کارشناسان دلیل قبول این توافق را متزلزل بودن موقعیت ایران در جامعه جهانی و عدم تعامل با دنیای پیرامون دارد. در این بین نقش مجلس به عنوان ناظر بر قوانین و رفتارهای بین‌المللی نکته‌ای است به آن کمتر پرداخته شده است. 

ایران برای تعامل با دنیا نیاز تنش‌زدایی در روابط بین‌المللی دارد و مجلس یازدهم داعیه انقلابی‌گری و بازگشت به آرمان‌های سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی را دارد. هرچند ممکن است که این آرمان‌ها با تنش‌زدایی در روابط بین‌الملل تعارضی نداشته باشد اما رفتارهای مجلس یازدهم در همین مدت کوتاه نشان می‌دهد که قرار نیست کمک و همراهی برای برداشتن این موانع با دولت داشته باشد. این در حالی است که تحریم‌ها و تبعات ناشی از شیوع کرونا به شدت به اقتصاد ایران فشار آورده و ایران را در آستانه یک بحران تازه قرار داده است.     

آنچه پیش‌روی شماست گفت‌وگویی با دکتر علی جعفرزاده ایمن آبادی نماینده پیشین مجلس (مجلس دهم) است. او تحلیلی از وضعیت کنونی کشور دارد که نشان می‌دهد زمان کمی برای تصحیح و تنش‌زدایی در روابط بین‌المللی ایران وجود دارد. 

 

تحلیل شما از وضعیت کنونی کشور و اتفاق‌های تابستان پیش رو  به‌خصوص با توجه به شروع به کار مجلس انقلابی چیست؟

 

واقعیت این است که در حال حال حاضر انقلابی‌گری با تندروی اشتباه گرفته شده است. برخی فکر می‌کنند با شعارزدگی و تندروی انقلابی‌گری بیشتری می‌کند. 

اما انقلابی‌گری معنایش تندروی نیست بلکه انقلابی‌گری معنایش ترجیح منافع ملی و مردم بر هر چیز یا اتفاقی است. در شرایط فعلی‌ نیز مهمترین عامل تأثیرگذار بر منابع ملی کاهش تنش ایران با جهان پیرامون است. حال بخشی از این جهان خارج شامل همسایگان در منطقه، بخشی اروپا و حتی آمریکاست. 

در شرایط فعلی که دوستان و هم‌پیمانان ما در جهان به حداقل رسیده لازم است در روابط خارجی و عوامل مؤثر در آن تجدید نظر شود. تحریم‌ها بیش از هر زمان دیگری به کشور فشار می‌آورد و راهی جز تعامل با دنیا وجود ندارد. 

اما تغییر در رویه در روابط بین‌الملل نیازمند تعامل نزدیک و همسوی دولت و مجلس است. مجلس باید تعامل لازم را برای حفظ منافع ملی داشته باشد و اختلافات سیاسی و منافع جناحی را کنار گذاشته و بر سر منافع ملی به توافق برسند و روابط خارجی ایران را به سرعت سروسامان دهند. 

ماندن بر سر اختلاف‌ها و سنگ‌اندازی برای دولت به صلاح منافع ملی نیست. در شرایط کنونی که ایران هراسی و نفوذ منفی و مخرب ایران در منطقه بیش از اندازه بزرگ شده خود ما مقصر هستیم چون نتوانستیم با دنیا تعامل داشته باشیم و حالا در حفظ منافع کشور در دنیا ضعیف و حتی بد عمل کرده‌ایم. ایران در مسیر صلح نیست و این شیوه بسیار خطرناک است و باید هرچه زودتر در همین فرصت‌های باقی‌مانده تعامل با دنیا شروع شود. 

 

- فکر می‌کنید مجلس برای به دست آوردن توافق و مذاکره کمکی به دولت خواهد کرد؟

اعمال نظر مجلس و در‌واقع نظارت مجلس در قانون اساسی کشور آمده اما در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری نیاز به نرمش قهرمانانه مجلس داریم. مجلس در این شرایط بحرانی باید کمک حال دولت باشد. شیوه و آهنگ مجلس یازدهم آهنگ تندی است و متأسفانه رئیس مجلس آقای قالیباف نیز در جو مجلس قرار گرفته است. در حالی که ریاست مجلس به معنای تعدیل کردن نظرات مختلف در مجلس است نه هماهنگ شدن با اکثریت مجلس! 

هماهنگ شدن رئیس مجلس اجازه نمی‌دهد در شرایط بحران (مانند شرایط امروز)‌ ریاست مجلس بر موضوعات اشراف داشته و تصمیم صحیح بگیرد. بهترین مثال برای تصمیم‌گیری عقلانی و تابع جو نشدن، دریادار شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی است. در برهه‌های مختلف نشان داده که گفت‌وگوها و تصمیم‌هایش براساس عقلانیت شکل می‌گیرد نه جو حاکم بر جامعه یا فلان جناح سیاسی. 

 

- آیا انجام توافق و تنش‌زدایی در اولویت‌های مجلس یازدهم است؟ 

متأسفانه در حال حاضر مشکلات کشور به اوج خود رسیده و دیگر وقت مماشات یا مسامحه نیست. مجلس فعلی نزدیک به ۸۰ تا ۹۰ درصدش تغییر کرده و یک‌دست و همسو شده اما این همسو شدن به نفع کشور نیست مشکلات کشور به حدی است که دیگر وقت احتیاط کردن و محافظه کاری نیست. شاید بسیاری از نمایندگان سوابق اجرایی نداشته باشند یا در بخش‌های دیگر فعالیت داشتند، اما رئیس مجلس که سابقه کار اجرایی در کشور داشته، تلقی و تفکرها را از ساختمان مجلس بیرون بیاورد و به فکر ریاست سال بعد نباشد و ارحجیت را بر منافع و مصالح کل کشور بگذارد. ریاست مجلس باید بسیار کلی‌نگر و کلان‌نگر باشد و موضوعات را مدیریتی حل و فصل کند. در چنین شرایطی حتی باید جلسات غیرعلنی برگزار کنند و به طور دقیق وضعیت موجود، حساسیت‌ها و شرایط بحرانی کشور را توضیح دهد. امیدوارم مجلس بحران شرایط کنونی را به طور واضح برای نمایندگان شرح داده و آن‌ها را برای نرمش قهرمانانه آماده کند. 

 

- در شرایط فعلی چقدر امید دارید که بتوانیم از کمک اروپا برای تنش‌زدایی و بهبود روابط خارجی کمک بگیریم؟

صادقانه باید اعتراف کنم ما در ابتدای کار و به دست آوردن برجام، توانستیم اجماع جهانی علیه ایران را برهم بزنیم و برای مدتی حداقل اروپا را با ایران همراه کنیم. راهی که می‌توانست ایران را نجات داده و یک فرصت عالی برای ما فراهم کند. این فرصتی بود که سوخت و از بین رفت بدون اینکه بفهمیم ممکن است چه بر سر ایران بیاید. 

در شرایط فعلی و باتوجه به بحران‌های موجود راهی نیست جز اینکه ایران به شرایط برجام بازگردد و مفاد آن را رعایت کند. همانطور که دیدید ما نتوانستیم حتی از شرایطی نسبی که اروپا برای تأمین مالی ایران فراهم کرده بود به درستی استفاده کنیم. بازهم تأکید می‌کنم شرایط کنونی کشور مانند زمان برجام یا حتی یکسال پیش هم نیست اگر مجلس به جای سنگ‌اندازی بتواند به دولت و به‌خصوص دستگاه دیپلماسی آزادی عمل بیشتری بدهد ممکن است جلوی فجایع بسیاری گرفته شود. 

 چقدر احتمال دارد که بتوان تا پیش از انتخابات دور جدید آمریکا به توافق دست پیدا کنیم؟

الان شرایط کشور طوری نیست که به فکر انتخابات آمریکا یا بودن یا نبودن ترامپ بر مسند قدرت باشیم. هر روز ممکن است شرایط برای کشور سخت‌تر و بحرانی‌تر شود و ممکن است با آمدن فرد بعدی افسوس بخوریم که فرصت مذاکره با ترامپ را از  دست دادیم و حالا باید تاوان بیشتری بدهیم و خرابی‌هایی را جبران کنیم که جبران آن ممکن نیست!

باید هوشمندانه عمل کنیم نمی‌توانیم کشور و ۸۰ میلیون ایرانی را حتی یک روز و یک ساعت معطل نگه داریم که شاید فرد دیگری بیاید یا افتخار این مذاکره و مصالحه در کارنامه فلان جناح نوشته شود. 

 نقش چین و روسیه را در به دست آوردن توافق و مذاکره یا بهبوداوضاع  چقدر می‌دانید؟ 

یکی از مهمترین و بدترین شرایط در وضعیت تحریم، محدود شدن گزینه‌ها برای تبادلات است. در شرایط فعلی نیز گزینه‌های ما منحصر به چین و روسیه شده و حق انتخابی برای مبادلات نداریم. جایی برای رقابت و داشتن شرایط بهتر نداریم. بنابراین بازهم راهکار اصلی همان کاهش و از بین بردن تنش با جامعه بین‌الملل است. 

در مبانی اقتصادی و کشورداری مهمترین دلیل جذب سرمایه خارجی پایه و اساس توسعه کشور است. بدون سرمایه‌گذاری خارجی توسعه پایدار امکان‌پذیر نیست.  اما موضوع مهم این است که سرمایه‌گذاری چندین میلیاردی چینی‌ها در ایران چیزی جز سود و بهره‌برداری صرف از ایران نیست. چین و روسیه چه در تاریخ معاصر و چه در گذشته ثابت کرده‌اند شرکای تجاری و سیاسی قابل اطمینانی نیستند و به هیچ‌وجه منافع کشور ما را در نظر نمی‌گیرند. 

چین سرمایه به ایران می‌آورد ولی فقط قصدش سود بردن از انرژی ارزان‌قیمت ایران است. گردشگر و توریستی هم به ایران (با توجه به شرایط) نمی‌آورند و حتی شایع شده که ممکن است نیروی نظامی هم به ایران بیاورد. با توجه به همه شرایط به نظر نمی‌رسد که این سرمایه‌گذاری هیچ نفعی برای ایران داشته باشد. 

ما سرمایه‌گذاری‌های اشتباهی در منطقه انجام دادیم و وضعیت خوبی در منطقه نداریم. ما سرمایه‌های بسیاری در سوریه خرج کردیم اما نتیجه آنچه شده؟ باید تکلیف پول‌هایی که در سوریه هزینه شده مشخص شده و برای بازپس گرفتن آن راهی پیدا کنیم. البته یکی از وظایف مجلس پیگیری همین موضوعات است. 

 

در شرایط فعلی بهترین راه این است که مجلس به‌جای سنگ‌اندازی و شعار محوری چماق را از بالای سر دولت پایین بیاورد و به فکر نجات کشور و حفظ منافع ملی باشد. بیشتر راه تعاملی با دولت در پیش بگیرد. ما از همه شعارهای ابتدای انقلاب که «نه شرقی نه غربی» بود عدول کردیم و فقط به «نه غربی» رسیدیم . از چه چیزهای دیگری عدول کردیم که حالا شعار انقلابی‌گری سر می‌دهیم. به نظر می‌رسد بیش از هر انقلابی‌گری نیاز به حل بحران کنونی کشور داریم. بحرانی که هر لحظه ممکن است برای حل آن دیر شود و فاجعه‌ای رخ دهد.  

            

  

 

ارسال نظر

یادداشت

روی خط رسانه

آخرین اخبار

پربازدید ها